Het Staphorster Boertje

In de boerderij aan de Rijksweg 137 in Staphorst woonde en werkte kruidendokter Peter Stegeman (1840-1922). Rond 1900 bereikte zijn roem een hoogtepunt. Wat begon als een boerenbestaan, groeide dankzij zelfstudie en een familietraditie in de volksgeneeskunde uit tot een begrip in heel Nederland.

Vanaf 1890 hield Stegeman ook ‘zitdagen’ buiten Staphorst, in plaatsen als Steenwijk, Zwolle en zelfs Amsterdam. Tijdens deze spreekuren, vaak gehouden in restaurants, stonden lange rijen wachtenden. Bezoekers trokken een volgnummer en kregen een uitvoerig consult. Journalisten die hem volgden, beschreven hoe de kruidendokter geen lichamelijk onderzoek deed, uitgebreid de tijd nam en al sigaren rokend tot een recept kwam.

Het ‘Boertje’, zoals hij liefkozend werd genoemd—of ‘professor Stegeman’ voor wie hem nog serieuzer nam—had in zijn hoogtijdagen een grotere praktijk dan welke dokter in het land ook. Zijn kruiden en poeders, zoals zoethout, kalmuswortel, gemberwortel, sennabladen, zwavel, paardenstaart en duizendguldenkruid, betrok hij bij een groothandel. Hiermee behandelde hij kwalen als kinkhoest, duizelingen en doofheid. Zelfs voor kanker had hij een mengsel dat verlichting bood, al kon het de ziekte niet genezen.

Tot op de dag van vandaag worden zijn kruiden en mengsels volgens zijn recepten nog steeds verkocht. Zijn nakomelingen verzenden ze vanuit Staphorst, al worden ze inmiddels geproduceerd in een farmaceutische fabriek in Meppel.